حضور در زنجیره‌های جهانی ارزش، علاوه بر یادگیری در زنجیره‌های جهانی ارزش از لحاظ دسترسی به بازارهای صادراتی و رسیدن به صرفه‌های مقیاس، در صنایع تحقیق‌وتوسعه محور حائز اهمیت است.

پرسش اصلی مقاله این است که: آیا در صنایع شیمیایی ارتباطی بین قابلیت‌های فناورانه و جایگاه در زنجیره جهانی ارزش وجود دارد؟

بدین منظور روش تحلیل همبستگی، اتخاذ شد و متغیرهای سهم کشورها در زنجیره جهانی ارزش صنایع شیمیایی، مرکزیت روبه‌جلو و روبه‌عقب، تعداد گواهی ثبت اختراع (پتنت)، تولید ناخالص ملی سرانه، مخارج تحقیق و توسعه، تشکیل سرمایه ناخالص، صادرات محصولات با فناوری متوسط و بالا، خالص سرمایه گذاری مستقیم خارجی با داده‌های تابلویی (76 کشور طی 26 سال) مورد تخمین واقع شد.

نتایج پژوهش نشان داد که قابلیت‌های فناورانه، بیشترین اثر را بر جایگاه در زنجیره جهانی ارزش صنایع شیمیایی دارد و پس از آن مرکزیت روبه‌جلو دارای تاثیر بالایی است، به عبارتی تامین‌کنندگان نوآور در این صنعت نقش محوری دارند.

مثبت و معنی داری ضریب صادرات محصولات فناوری متوسط و بالا، نشان میدهد که کشورها برای ارتقای جایگاه در زنجیره جهانی ارزش و افزایش صادرات لازم است، مراحلی از توسعه صنعتی را پشت سر گذاشته و در بازارهای جهانی حضور داشته باشند.

این پژوهش ضمن تایید نتایج مقالات پیشین مانند اهمیت فناوری، مرکزیت و نقش تحقیق‌وتوسعه در زنجیره جهانی ارزش، با بهره گیری از تکنیک‌های اقتصاد سنجی و تفکیک کشورهای با سهم بالا و پایین در زنجیره جهانی ارزش صنایع شیمیایی، آستانه تغییر 4% سهم در زنجیره جهانی ارزش را کشف نمود. به طوری که در این 11 کشور، رابطه قابلیت فناورانه به جایگاه در زنجیره معکوس شده و این جایگاه برتر در زنجیره جهانی ارزش است که محرک توسعه قابلیت‌های فناورانه است، به عبارتی بر حسب سهم کشورها در زنجیره جهانی ارزش، یک هم‌تکاملی بین قابلیت‌های فناورانه و جایگاه در زنجیره جهانی ارزش مشاهده می‌شود.