فصلنامه علمی دانش حکمرانی

فصلنامه علمی دانش حکمرانی

شناسایی نقاط شکست در حکمرانی رابطه دانشگاه و مردم: مطالعه‌ای مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد در دوره جنگ رمضان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار بخش حکمرانی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز
2 دانشیار دانشکده مدیریت و کسب و کار، دانشگاه تامپره فنلاند
3 دانشجوی کارشناسی حقوق دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز
4 دانشجوی کارشناسی مدیریت امور بانکی دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران
5 دانشجوی کارشناسی اقتصاد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران
چکیده
رابطه دانشگاه و مردم در ایران، با وجود گسترش نهادهای واسط، سیاست‌های ارتباط با جامعه و تأکید بر مسئولیت اجتماعی دانشگاه، همچنان با گسست‌هایی پایدار روبه‌رو است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین نقاط شکست در حکمرانی این رابطه در دوره بحران جنگ رمضان انجام شد. پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه داده‌بنیاد برساخت‌گرای چارمز صورت گرفت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های باز و نیمه‌ساخت‌یافته با ۱۰۵ نفر از مردم با موقعیت‌های شغلی، اقتصادی و تحصیلی متنوع و ۲۷ عضو هیئت علمی علوم انسانی از دانشگاه‌های شیراز، تهران و خوارزمی گردآوری شد. پرسش‌های مصاحبه در بخش مردم بر تجربه بحران، پیامدهای زندگی روزمره و ارزیابی نقش دانشگاه، و در بخش دانشگاهیان بر تعریف مسئولیت اجتماعی، اقدامات انجام‌شده، موانع اثرگذاری و نسبت دانشگاه با مردم و نهادهای حکمرانی متمرکز بود. داده‌ها با فرایند کدگذاری اولیه، متمرکز و نظری و بر پایه مقایسه مستمر تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد مقوله هسته‌ای پژوهش، «تعلیق اثرگذاری در معماری گسسته رابطه دانشگاه و مردم» است. مردم بحران را از خلال مسائل درهم‌تنیده معیشتی، شغلی، روانی و ارتباطی تجربه می‌کردند و دانشگاه را بر مبنای پیامد ملموس در زندگی روزمره ارزیابی می‌نمودند. در مقابل، اعضای هیئت علمی، مسئولیت اجتماعی دانشگاه را عمدتاً در قالب پژوهش، آموزش، تحلیل، مشاوره و ارائه پیشنهاد تخصصی تعریف می‌کردند. این تفاوت به شکست ترجمه میان تجربه زیسته مردم و مسئولیت تفسیرشده دانشگاه انجامیده است. ناهم‌زمانی پاسخ علمی و فوریت مسائل، ناهم‌زبانی، واسطه‌زدگی رابطه، فقدان سازوکار پایدار مسئله‌یابی و پیگیری، محرومیت داده‌ای، نظام انگیزشی مقاله‌محور، وابستگی به روابط شخصی و محدودیت استقلال دانشگاه، این گسست را بازتولید می‌کنند. نتیجه نهایی آن‌که گسست دانشگاه و مردم نه ناشی از بی‌عملی مطلق دانشگاه یا بی‌اعتمادی ذاتی مردم، بلکه نوعی شکست حکمرانی رابطه است که ظرفیت علمی دانشگاه و نیازهای اجتماعی مردم را در فاصله میان دانش، تصمیم و قدرت اجرایی معلق نگه می‌دارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 29 آبان 1405