یکی از دوگان های مورد بحث میان متخصصان حکمرانی و سیاستگذاری، الگوهای مبتنی بر تمرکزگرایی در برابر الگوهای غیرمتمرکز می‌باشد. برخی از متخصصان بر الگوهای مبتنی بر تمرکزگرایی در حکمرانی تاکید می کنند. عمده این متخصصان بر تمرکزگرایی در حکمرانی و سیاستگذاری و عدم تمرکز در اجرا تاکید دارند. در این الگو متخصصان بر اهمیت حفظ یکپارچگی در اجزاء حکمرانی تاکید می نمایند و بر افزایش بهره وری از منظر سیاست های متمرکز تاکید می کنند. اما در نقطه مقابل متخصصان با تاکید بر الگوهای غیرمتمرکز می باشند. از جلمه این متخصصان می توان به حامیان الگوهای حکمرانی منطقه ای اشاره نمود. طرفداران این الگو در کشورهای بزرگ بیشتر است. موافقان این الگو به این واقعیت اشاره می کنند که تنوع های محیطی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی منجر به تصمیمات متفاوت در عرصه حکمرانی می‌شود و حکمرانی متمرکز امکان درک و اعمال این حجم از پیچیدگی ها را ندارد. در این الگوها توجه به ویژگی های رقابتی و نسبی مناطق دارای اهمیت است و نوآوری در سطح حکمرانی را منطبق با ویژگی های منطقه پیشنهاد می نمایند. در هر دو الگو نمونه های موفق قابل شناسایی هستند به نظر می رسد آنچه مهم است تشخیص صحیح این واقعیت است که برای هر کشور با توجه به وسعت و توان حکمرانی کدام الگو می تواند مناسب تر باشد. در ایران نیز سابقه این موضوع به قبل از انقلاب اسلامی و دهه 50 هجری شمسی می رسد. پس از انقلاب اسلامی نیز از آغازین برنامه های توسعه این موضوع محل اختلاف در الگوهای حکمرانی دولت ها بوده است. در سال های اخیر نیز این مباحثه به شکل جدی تر در قالب مفاهیمی چون آمایش سرزمین و واگذاری اختیارات به استان ها توسط حکمرانان مطرح شده است. به نظر می رسد ساختار حکمرانی کشور نیازمند تفکر و گفتگوی مدبرانه ای برای شناسایی الگوی بهینه حکمرانی مبتنی بر تمرکز یا عدم تمرکز می‌باشد تا بر اساس آن بتواند سازوکارهای اجرایی خود را تنظیم نماید.