فصلنامه علمی دانش حکمرانی

فصلنامه علمی دانش حکمرانی

حکمرانی سیاست خارجی در نظم جدید جهانی از منظر آیت‌الله خامنه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دبیر اندیشکده مطالعات آمریکا، دانشگاه امام صادق (علیه السلام)، تهران.
2 دبیر دفتر مطالعات اوراسیا، دانشگاه امام صادق (علیه السلام)، تهران
3 دانشیار گروه روابط بین الملل، دانشگاه امام صادق (علیه السلام)، تهران
چکیده
در جهان معاصر، سیاست خارجی هر کشور به عوامل و مناسبات اجتماعی متعددی همچون عوامل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی آن گره خورده و پدیده‌ای نیست که بتوان به صورت تجریدی و جدای از این عوامل اثرگذار، آن را بررسی نمود. نتیجتاً در حوزه تحلیل سیاست خارجی کشورها همواره از زوایای متعددی به تحلیل عوامل مؤثر بر تصمیم گیری ها و رفتارهای دیپلماتیک یک کشور پرداخته شده است. مطالعه و تحلیل سیاست خارجی از منظر رهبران کشورها (آیت‌الله خامنه ای در ایران) یکی از این عوامل مورد بررسی است که هرچند تنها عامل تأثیرگذار نبوده و نمی تواند به تنهایی جایگزین سایر عوامل شود، اما بی توجهی به تأثیر آن بر حکمرانی سیاست خارجی کشورها نیز امری به دور از خرد است، زیرا نقش رهبری در نظام سیاسی ولایت فقیه بسیار تاثیرگذار است و از جهت دیگر دیدگاه رهبری می تواند سمت و جهت اصلی حرکت و مقصد دستگاه دیپلماسی کشور را تعیین کند.
از همین جهت در این پژوهش با بهره گیری از مطالعات اسنادی و منابع کتابخانه ای و روش تحلیل مضمون تلاشی در جهت درک شاخص ها و ویژگی های حکمرانی و سیاستگذاری سیاست خارجی در نظم جدید جهانی در حال شکل گیری داشته ایم. سؤال اصلی این پژوهش آن است که ویژگی‌ها و مؤلفه‌های حکمرانی سیاست خارجی در هندسه نظم جدید جهانی از منظر آیت‌الله خامنه‌ای چیست؟ همچنین طبق بررسی های انجام شده به نظر می رسد که مهم ترین مفهوم در این میان مفهوم «جهان در حال گذار و لزوم افزایش تاثیرگذاری بر نظم آینده» باشد که کلیدواژه محوری در تعیین سبک و سیاق تعاملات جمهوری اسلامی ایران با دیگر بازیگران عرصه بین‌المللی است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

منابع فارسی
ادیب، مهدی، رادمهر، محسن و سیاوشی، مهدی. (1404). شاخصه ها و الزامات دولت اسلامی در نظم نوین جهانی بر اساس اندیشه امام خامنه ای (مدظله‌العالی)دولت پژوهی ایران معاصر، 11 (3).
اسدی, ناصر. (1393). تحلیل گفتمانی سیاست‌خارجی آیت‌الله‌خامنه‌ای (گفتمان تعامل‌گرایی ضد نظام سلطه)پژوهش‌های سیاست اسلامی، 2(5)، 107-132.
اشرفی، اکبر و مظفری نیکو، علیرضا (1403). مختصات نظم موجود و مطلوب جهانی از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای. فصلنامه مطالعات اسلام و تمدن‌سازی، 1(1)، 245-276.
حسینی، محمد و کمالی، نادر (1402). تحلیل راهبردهای ایران در گذار به نظم جهانی چندقطبی. پژوهشنامه علوم سیاسی، 45(2)، 99-115.
دهقان، حسین (1402). تحلیل انزوای دیپلماتیک ایران و راهبردهای مقابله‌ای. مجله روابط بین‌الملل، 15(1)، 99-115.
رحیمی، علی (1401). توسعه روابط ایران با قدرت‌های نوظهور: فرصت‌ها و چالش‌ها. فصلنامه سیاست خارجی، 32(1)، 77-94.
رضایی، سجاد. (1402). بررسی روابط استراتژیک ایران با چین و روسیه در دهه اخیر. فصلنامه روابط بین‌الملل، 40(1)، 65-83.
زمانی، بهمن (1402). پیشرفت‌های علمی ایران در دهه اخیر و تأثیر آن بر سیاست خارجی. مجله علوم و فناوری، 45(2)، 82-98.
شریفی، علی (1400). نقش جمهوری اسلامی ایران در شکل‌گیری نظم جهانی عادلانه. مجله سیاست خارجی ایران، 28(1)، 71-89.
عباسی، رضا (1402). تحلیل رویکردهای ایران به تقویت قدرت‌های منطقه‌ای در دهه اخیر. فصلنامه دیپلماسی منطقه‌ای، 14(1)، 120-137.
عباس‌تبار مقری، رحمت و هاشمی میارکلایی، سیدمحمد. (1397). مختصات نظم موجود و مطلوب جهانی از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای. فصلنامه علمی مطالعات انقلاب اسلامی. ۱۵ (۵۲) :۱۱۷-۱۳۶.
عیوضی, محمد رحیم . (1402). مهمترین مؤلفه‌های راهبردی تقویت قدرت جمهوری اسلامی ایران در نظم نوین جهانی از دیدگاه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای(مدظله العالی)مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی. 1(1)، 9-37.
محمدی، عرفان (1401). نفوذ منطقه‌ای ایران و حمایت از محور مقاومت در خاورمیانه. پژوهشنامه مطالعات منطقه‌ای، 17(3)، 120-138.
مرادی، محمد و حجازی، فرهاد (1401). بررسی اصول سیاست خارجی ایران در دهه اخیر. فصلنامه مطالعات بین‌المللی، 36(4)، 45-60.
ملکی، سجاد (1400). نارضایتی‌های داخلی و تأثیر آن بر سیاست‌های خارجی ایران. مجله سیاست داخلی، 18(3)، 55-72.
میرزایی، محسن (1402). تقویت محور مقاومت و نقش ایران در تحولات منطقه‌ای. پژوهشنامه خاورمیانه، 40(3)، 112-128.
نجفی، سینا (1400). جایگاه ارزش‌های اسلامی در نظم جدید جهانی از دیدگاه رهبری ایران. مجله اندیشه اسلامی، 22(2)، 48-63.
References
Anderson, R. (2007), Thematic Content Analysis (TCA): Descriptive Presentation of Qualitative Data, Institute of Transpersonal Psychology, Retrived from http://www.wellknowingconsulting.org/publications/pdfs/ ThematicContentAnalysis.pdf
Attride-Stirling, J. (2001), “Thematic Networks: An Analytic Tool for Qualitative  Research”, Qualitative Research, Vol. 1, No. 3, Pp. 385-405.
Boyatzis, R. E. (1998), Transforming qualitative information: thematic analysis and code development, Sage.
Braun, V. & Clarke, V. (2006), “Using thematic analysis in psychology”, Qualitative Research in Psychology, Vol. 3, No. 2, Pp. 77-101.
Holloway, I. & Todres, L. (2003), “The Status of Method: Flexibility, Consistency and Coherence”, Qualitative Research, Vol. 3, No. 3, Pp. 345-357.
King, N., & Horrocks, C. (2010), Interviews in qualitative research, London: Sage.  Lincoln, Y. & Guba, E. (1985), Naturalistic Inquiry, Beverley Hill, CA: Sage.
Mano, A. P (2017). An Innovative Approach to Sex Trafficking Research: The Methodological Advancement of Attride-Stirling’s Thematic Network Analysis. International Annals of Criminology 55: 40–59.
Namey, E., Guest, G., Thairu, L. & Johnson, L. (2007), “Data Reduction Techniques for Large Qualitative Data Sets”, In Guest G. & MacQueen K. M. (Eds.), Handbook For Team-Based Qualitative Research (Pp. 137-162), United Kingdom: AltaMira Press.