فصلنامه علمی دانش حکمرانی

فصلنامه علمی دانش حکمرانی

فرصت‌ها و چالش‌های عضویت ایران در بریکس در چارچوب حکمرانی جهانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مطالعات منطقه ای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
مساعی دولت‌ها، بویژه کشور‌های در حال توسعه، برای عضویت در بریکس را می‌توان نوعی سرمایه‌گذاری در مسیر بازنگری بنیادین در ساختار اقتصاد جهانی دانست؛ سرمایه‌گذاری که ماحصل آن در راستای پیشبرد و تحقق مصالح جامعه جهانی، بویژه کشورهای جنوب جهانی خواهد بود. در این نوشتار، در جهت پاسخ‌یابی برای این پرسش که: در چارچوب حکمرانی جهانی، فرصت‌ها و چالش‌های پیش‌روی ایران به عنوان عضو جدید بریکس، کدامند؟ بر این فرضیه تأکید شده که: ایران در پرتو عضویت در بریکس، می‌تواند از فرصت مشارکت در معماری نظم اقتصادی چند‌جانبه جهانی برخوردار گردد؛ اما با چالش‌های متعددی همچون «چالش‌های درونزای» بریکس، «آسیب‌پذیری و انفعال در برابر سیاست‌های تحریمی امریکا» و «اثرگذاری سیاست‌های بازیگران محوری بر فضای همکاری چند‌جانبه» نیز مواجه است. افزون بر این، یافته های پژوهش نشان می دهد که بهره برداری موثر از فرصت ها مستلزم تدوین راهبردهایی هماهنگ با الزامات بریکس و اقتضائات نظم جهانی نوین است. روش پژوهش مورد نظر نیز توضیحی – تبیینی می‌باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

منابع فارسی
احمدی، حسین، ریاضی، مهدی (1402). آینده گروه بریکس و تاثیر آن بر نظم پولی و مالی جهان. فصلنامه اقتصاد دفاع. شماره 29، 164-135.
جهانگیری، محمدرضا، وفایی سعدی، خسرو (1397).  ظرفیت‌های بریکس و محدودیت‌های روسیه برای تغییر نظم بین‌الملل. فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز. شماره 103. 198-161.
دهشیری، محمدرضا، بهرامی، زهرا (1394). نگاه استراتژیک چین به بریکس. فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز. شماره 86.
رضایی، علیرضا (1387). چین و موازنه نرم دربرابر هژمونی امریکا در عرصه‌ی نظام بین‌المللی. راهبرد یاس، شماره16.
سنایی، مهدی، ابراهیم‌آبادی، غللامرضا (1392). سازمان قدرت‌های اقتصادی در حال ظهور (بریکس): اهداف، توانمندی‌ها و جایگاه آن در نظام بین‌المللی. فصلنامه مطالعات جهان. شماره1، 40-1.
سیمبر، رضا، رضاپور، دانیال (1399). راهبرد جمهوری اسلامی ایران در نظام بین‌الملل چند قطبی: مطالعه موردی بریکس. نشریه پژوهشنامه انقلاب اسلامی. شماره 1، 14-1.
سیمبر، رضا، رضاپور، دانیال، فاضلی، سامان (1398). فرصت‌های ایران در قبال نقش آفرینی گروه بریکس در نظام بین‌الملل چند قطبی. فصلنامه سیاست‌های راهبردی و کلان. شماره 208، 190-165.
شیرزادی، رضا (1396). کشورهای نوظهور و ساختار اقتصاد سیاسی بین‌الملل؛ (برزیل، روسیه، هند، چین، آفریقای جنوبی). فصلنامه سیاست، شماره 16.
صادقی، سجاد (1403). نگاه ایرانی به بریکس و تحوالت نظام بین‌الملل: رویکردسنجی مقاالت علمی ـ پژوهشی ایرانی در حوزة روابط بین الملل. فصلنامه مطالعات جهان، شماره 2، 248-221.
عبیدیان، محمدرضا، راه نجات، میترا (1402). ارزیابی جایگاه گروه بریکس در سیاست خارجی هند با تمرکز بر نظم نوین بین‌المللی. فصلنامه دانش‌نامه علوم سیاسی. سال چهارم- شماره 10.
عسگری، محمود (1387). موازنه نرم در برابر قدرت برتر یکجانبه‌گرا،  فصلنامه راهبرد دفاعی، سال ششم، شماره 9.
کهن نوش نژاد، روح اله، قریب، حسینعلی (1403). فرصت‌ها و چالش‌های اقتصادی عضویت ایران در گروه بریکس پلاس، مطالعات اقتصاد سیاسی بین‌الملل. 7 (2)، 134-117.
منصوری، میلاد، ترابی، محمد، حیدرپور، ماشااله (1401). تحلیل راهبرد توسعه اقتصادی قدرت‌های نوظهور اقتصادی گروه بریکس، چشم‌انداز آینده. نشریه سیاست جهانی. شماره 39، 127-107.
مرزبانی، فروزان، پلونده، حسین (1399). چشم‌انداز عضویت ایران در بریکس و تحلیل ظرفیت‌های آن در آینده مناسبات دو طرف. نشریه پژوهش ملل. شماره 61، 29-7.
References
Ashwarya, Sujata(2024). Intersecting interests: The complex dynamics of india, iran, and china in brics. Transat https://www.researchgate.net/publication/379430403_INTERSECTING_INTERESTS_THE_COMPLEX_DYNAMICS_OF_INDIA_IRAN_AND_CHINA_IN_BRICS lantic Policy Quarterly.
Alicia Garcia-Herrero, “China continues to dominate an expanded BRICS,” East Asia Forum, April 12, 2024, https://eastasiaforum.org/2024/04/12/china continues-to-dominate-an-expanded-brics/
Brooks.G.Stephen and Wiliam.C.Welforth (2005) “Hard times for soft balancing” ,international  security ,vol 30 ,no 1.
Bastanifar, I., Khan, K. H., & Koch, H. (2024). Understanding BRICSIZATION through an economic geopolitical model. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 10(2), Article 100440. https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2024.100440.
BRICS+ impact Plaudits and brickbats, (2023). Economist Intelligence Unit. https://www.eiu.com/n/wp-content/uploads/2023/09/BRICS-Impact.pdf.
BRICS: Evolving into a vehicle for inclusive multilateralism,(2024). Institute for Security & Development Policy, Backgrounder-BRICS-Oct-19.pdf
Cao, Xuebing, (2018). BRICS Summit in Johannesburg: here’s what the five countries are looking for, Global Policy. https://www.globalpolicyjournal.com/blog/25/07/2018/brics-summit johannesburg-heres-what-five-countries-are-looking.
Canada, J. (2024). Feasibility of a new common currency at the BRICS summit. International Journal of Monetary Economics, 45(2), 200218.
Chin, G.T. (2024). “The ‘New’ New Development Bank: A Decade Plus in the Making”. Global Policy. https://www.globalpolicyjournal.com/blog/17/07/2024/new-new-development-bank-decade-plus-making.
Dzulhisham, Huzeir Ezekiel(2024), Iran’s Geopolitical Gamble in Turning to BRICS,S.Rajaratnam School of International Studies. https://www.rsis.edu.sg/rsis-publication/rsis/irans-geopolitical-gamble-in-turning-to-brics/
Expansion of BRICS: A quest for greater global influence? (2024). European Parliamentary ResearchService. Expansion of BRICS: A quest for greater global influence? | Think Tank | European Parliament.
Fathollah-Nejad, A., & Naeni, A. (2023, October 3). Iran’s BRICS membership: “Hello to the new world”?. ORF Middle East. https://orfme.org/expert-speak/irans-brics-membership-hello-to-the-new-world/.
Harmer, Andrew, etc (2013). Brics without Straw? A Systematic literature review of Newly emerging economics influence in Global Health, Available at: http://www.globalizationandhealth.com.
Juutinen , Marko (2019) “Emerging powers and new global politics? An Indian perspective on the BRICS paradox ”, Third World Thematics: A TWQ Journal, 4 : 6, 489 -506, DOI: 10.1080 /23802014.2019.1636713
Joachim Spanger,Hans. (2024). Longing for Status. Russia celebrates its BRICS Chairmanship. Global Policy https://www.globalpolicyjournal.com/blog/15/10/2024/longing-status-russia-celebrates-its-brics-chairmanship.
Kazelko,Alisa, Semeghini, Uira Sorbo(2024). Expansion of BRICS: Implications for global energy markets. BRICS JOURNAL OF ECONOMICS. (PDF) Expansion of brics: Implications for global energy markets.
Kenneth A. Shepsle, “Rational Choice Institutionalism,” in The Oxford Handbook of Political Institutions, September 2, 2009, https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199548460.003.0002.
Liber.A keir and Gerald Alexander ,(2005) “Waiting For Soft Balancing:Why The World is not Pushing Back” , international security, 30
Middle East Institute.(2023). Will BRICS membership recast Iran’s foreign policy? https://www.mei.edu/publications/will-brics-membership-recast-irans-foreign-policy.
Russia wants BRICS to Integrate Payments Systems,” Vixio, April 12, 2022, https://www.vixio.com/insights/pc-russia-wants brics-integrate-payments-systems.
Podarilove.(2022). Brix- decryption. Brix Group: history and goals of creation Brix goal of the organization: https://podarilove.ru/en/briks-rasshifrovka-gruppa-briks-istoriya-i-celi-sozdaniya/
Raimondi, P. (2023, September 2). BRICS: The role of the unit of account for the new “basket of currencies”. India Foundation. (Archived October 4, 2023).
Polychroniou, C.J (2024). BRICS Is Mounting a Challenge to the US-Led World Order — But for Whom?. Global Policy. https://www.globalpolicyjournal.com/blog/05/11/2024/brics-mounting-challenge-us-led-world-order-whom.
Pape ,Robert,(2005) “soft balancing against the united states” international security,vol30,no1
Saltzman ilai, (2011) ”Soft balancing as foreign policy:assessing american strategy toward japan in the interwar” foreign policy analysis , ,tel aviv university.
Stuenkel, Oliver (2020) “Iternational Relations Emerging Powers and BRICS” Asian Perspective, vol. 38, no. 1, 2014, pp. 89-109.,www.jstor.org/stable/42704855. Accessed 30 oct. 2020.
Vali zadeh, Akbar, Houshisadat, Mohammad (2013). The role of brics energy geo-politics for iran position. Politics Quarterly.99-120
Walt.M Stephan ,(2005)” Taming American Power:The global response to us primacy” ,new york :Norton