فصلنامه علمی دانش حکمرانی

فصلنامه علمی دانش حکمرانی

تاثیر فناوری‌های نوظهور بر شکل‌گیری نظم دیجیتال و جایگاه ایران

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان
1 دانش آموخته مقطع دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه اصفهان؛ اصفهان، ایران
2 دکتری آینده پژوهی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
چکیده
جهان در آستانه ورود به نظم نوین دیجیتالی است که آمریکا دیگر تنها بازیگر اصلی و دولتی آن محسوب نمی‌شود. چین نیز توانست به عنوان یک بازیگر اثرگذار بواسطه رقابت در کسب و توسعه فناوری‌های نوظهور وارد این نظم جدید شود. با این حال بازیگران جدید غیر دولتی نظیر گامام/گافام آمریکا و «بی.اچ.اِی.تی.ایکس» چین هم نیز همراه با این نظم جدید وارد نظام بین‌الملل شده‌اند. این مطالعه با هدفِ ترسیم نظم دیجیتال در حال شکلگیری و توصیف جایگاه ایران با توجه به پیشرفت فناور‌ها و ظهور بازیگران جدید صورت گرفته است. در این مطالعه برای شناسایی بازیگران جدید و سیاست فناوری آمریکا و چین در جهت‌دهی به نظم ژئوپلیتیکی جدید از روش توصیفی-تحلیلی استفاده شده است. سیاست‌های فناوری آمریکا و چین و نوع جهان‌بینی انتخابی شرکت‌های فناوری بزرگ منجر به شکلگیری نظم نوینی در بُعد دیجیتال به موازات جهان فیزیکی شده است. به گونه‌ای که با افزایش قدرت گامام و «بی.اچ.اِی.تی.ایکس»، نوع جدیدی از حاکمیت در بُعد دیجیتال با کنترل داده‌ها، زیرساخت‌ها و فناوری‌های نوین در حال شکلگیری است که در نتیجه این تغییرات، مفهوم حاکمیت و نظم دیگر تنها در بعد فیزیکی نمود نمی‌یابد. این موضوع می‌تواند به نوبه خود بر روی جایگاه کشورها از جمله ایران اثرگذارد و آن را تبدیل به بازیگر فعال یا منفعل در نظام بین‌الملل کند. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که گامام و «بی.اچ.اِی.تی.ایکس» با پیشرفت فزاینده فناوری‌ها بویژه هوش مصنوعی و تغییر جهان‌بینی خود از ملی‌گرایی به عنوان ابزار دولت‌ها به سمت جهانگرایی و آرمان‌شهر فناوری می‌توانند بر روی جایگاه و قدرت آمریکا و چین در آینده اثرگذارند و خود را به عنوان بازیگران ژئوپلیتیکی جدید معرفی کنند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات