فصلنامه علمی دانش حکمرانی

فصلنامه علمی دانش حکمرانی

سازوکارهای تدوین نظام نوین درآمد- هزینه استانی در برنامه هفتم پیشرفت کشور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار، علوم اقتصادی، دانشگاه بین‌المللی اهل‌بیت، تهران، ایران.
چکیده
سیاست‌گذاری منطقه‌ای با رویکرد ایجاد ساختار و نهادهای منطقه‌ای  به‌منظور ارتقای کارامدی و اثر بخشی نهادهای عمومی در نظریه های اقتصادی  مورد توجه قرار گرفت. با شروع برنامه سوم، با شکل گیری نظام درامد- هزینه استانی نگاه جدیدی از سیاستگذاری منطقه ای در کشور ایجاد شد. با ایجاد نهادهای اداری و مالی در سطح استان و شهرستان، تعیین ضریب برداشت از درامدهای استانی، تعیین وظایف استانی و واگذاری اختیارات به نهادهای اداری و مالی استانی، فصل نوینی از تراکم زدایی در کشور آغاز شد و با تغییراتی در برنامه‌های چهارم، پنجم و ششم توسعه کشور ادامه یافت و در احکام دایمی برنامه های توسعه کشور نهادها و ابزارهای ان طراحی شد و در قانون تنظیم مقررات مالی دولت ساز و کار مالی و بودجه‌ای ان ثبیت شد.در این مقاله ضمن آسیب‌شناسی نظام درامد- هزینه استانی طی چهار برنامه مهم‌ترین الزامات لازم جهت تدوین مدل نوین نظام درامد- هزینه استانی در قالب دو سناریو در برنامه هفتم توسعه پیشرفت مطرح شده است. تفکیک و واگذاری‌ها وظایف عمرانی منطقه‌ای به استان‌ها، ایجاد یک سطح تصمیم گیر بین استانی و بخش برای انجام فعالیت‌های فرا منطقه‌ای، ایجاد ثبات و پایداری در وظایف و عملیات استان‌ها، تطبیق مسئولیت‌های واگذار شده به نهادهای استانی با امکانات و ظرفیت اداری استان‌ها، تثبیت عناوین درآمدی استانی در بودجه های سالانه، طراحی مکانیسم نظام انگیزشی برای وصول درامدهای استانی، برقراری نظام سیاست‌گذاری تعاملی بخش - دستگاه- استان در نظام برنامه‌ریزی کشور از مهم‌ترین الزامات مطلوب فرایند تراکم زدایی با تأکید بر نظام نوین درامد- هزینه استانی در ایران می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


ایران‌نژاد، ابراهیم، صبوری، رباب(1403). بررسی نقش مشارکت مردمی در برنامه‌ریزی منطقه‌ای (استان آذربایجان شرقی)، نشریه حکمرانی متعالی، 4(15)، 97-122[لینک]
پارسا، امید علی، غفاری، فرهاد، دژ پسند، فرهاد(1402). طراحی سازوکار کارا و انگیزه-سازگار خودتنظیم در نظام درآمد-هزینه استانی، فصلنامه. برنامه‌ریزی و بودجه، 28(161)، 155-188.[لینک]
حراقی، مسعود و درویشی، علی، (1400)، بررسی امکان استقرار نظام درآمد-هزینه بودجه استانی و ارائه مدل پیشنهادی (با رویکرد منابع و مصارف قانون بودجه سال ۱۴۰۰)، پانزدهمین کنفرانس ملی رویکردهای نوین در مدیریت، اقتصاد و حسابداری، بابل. [لینک]
درویشی، هدایت اکبری، مجید احترامی، تینا(1397). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر نارسایی‌های نظام سیاست‌گذاری توسعه منطقه‌ای در ایران: ارائه مدل ساختاری تفسیری، فصلنامه مجلس و راهبرد، 25(96)، 237-263. [لینک]
رنجی جفرودی، نیما (1402). راهبرد مناسبی از برنامه‌ریزی منطقه‌ای در برنامه هفتم توسعه با توجه به آمایش سرزمینی و رویکرد نهادی، نشریه راهبرد توسعه، 19(2)، 116-141. [لینک]
سجودی، مریم، زیاری، کرامت الله، احمد پوراحمد، یاسوری، مجید (1400). واکاوی نقش و جایگاه آسیب‌شناسی و ارائه الگوی توسعه منطقه‌ای در مطالعات داخلی و خارجی، نشریه پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی، 2(4)، 17-37. [لینک]
سجودی، مریم، زیاری، کرامت الله، احمد پوراحمد، یاسوری، مجید (1403). مروری بر جایگاه برنامه‌ریزی و توسعه منطقه‌ای در برنامه‌های توسعه قبل و بعد از انقلاب، نشریه آمایش سیاسی فضا، 6(2)، 9-19. [لینک
غفاری فرد، محمد (1398). بررسی روند سیاست‌گذاری توسعه و توازن منطقه‌ای طی برنامه‌های توسعه در ایران و ارائه راهبردهای اساسی، فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، 9(30)
غفاری فرد، محمد، حسینی، فاطمه، حسینی مزاری، سید اسماعیل (1402). سازوکار ارتقای حکمرانی و سیاست‌گذاری توسعه منطقه‌ای در ایران، نشریه مطالعات اقتصاد بخش عمومی، 2(1)، 37-58.doi: 10.22126/pse.2023.8786.1021
الماسی، مجتبی، دل انگیزان، سهراب، افروخته، محسن (1401). بررسی آثار ‌سیاست‌های بودجه‌ای خاص کاهش نابرابری مناطق در ایران: رهیافت اقتصادسنجی فضایی، فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، 11(42)، doi: 10.22084/aes.2021.24921.3348

Aray, H., & Pedauga, L. (2024). The relationship between decentralization and economic growth across regimes. The Annals of Regional Science, 72(1), 1-25.https://doi.org/10.1007/s00168-022-01187-x
Barro, R. (1999), “Inequality, Growth, and Investment”, NBER Working Paper 7038, Cambridge: National Bureau of Economic Research. https://doi.org/10.3386/W7038
Brueckner, J.K. (2006), “Fiscal federalism and economic growth”, Journal of Public Economics, 90,2107-2120 https://doi.org/10.1016/j.jpubeco.2006.05.003
 Chen, C., & Martinez-Vazquez, J. (2024). Fiscal Decentralization and Public Infrastructure Maintenance Expenditures: A Cross-Country Panel Analysis. Public Finance and Management, 23(1-2), doi:10.1177/15239721241243141.
Chen, J., & Long, X. (2024). Fiscal decentralization and local environmental governance when performance evaluation Matters. Applied Economics,doi: 10.1080/00036846.2024.2411464
Dang, C., Tran, T. T. M., & Dinh, T. D. (2024). Spatiotemporal impact of fiscal decentralization and economic growth: evidence at provincial level in Vietnam. Applied Economics Letters, 1-6. doi:10.1080/13504851.2024.2363312   
Diem, L. T. T., & Hart, N. (2024). Fiscal decentralization and income convergence: evidence from Vietnam. Journal of the Asia Pacific Economy, 29(3), 1513-1532. https://doi.org/10.1080/13547860.2022.2108211
Hung, N. T., & Thanh, S. D. (2022). Fiscal decentralization, economic growth, and human development: Empirical evidence. Cogent Economics & Finance, 10(1), 2109279 DOI: 10.1080/23322039.2022.2109279.
Irannejad, Ebrahim, Sabouri, Rabab (2024). Investigating the Role of Public Participation in Regional Planning (East Azerbaijan Province), Journal of Transcendent Governance, 4(15), 97-122 Investigating the Role of Public Participation in Regional Planning (East Azerbaijan Province) (sndu.ac.ir)
Maharjan, R. (2024). Decentralization and Regional Economic Growth in Indonesia: An Analysis of Governance and Fiscal Decentralization. Law and Economics, 18(1), 23-34.[link]
Melat Sima ∙ Peng Liang ∙ Zhou Qingjie(2024) The impact of fiscal decentralization on economic growth: A comparative analysis of selected African and OECD countries heliyon. Volume 9, Issue 9, September 2023, e19520 https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e19520
  Miranda-Lescano, R., Muinelo-Gallo, L., & Roca-Sagalés, O. (2024). Redistributive efficiency of fiscal policy: The role of decentralization and good governance. Regional & Federal Studies, 34(2), 189-216. https://doi.org/10.1080/13597566.2022.2092844
Oates, W. (1993), “Fiscal Decentralization and Economic Development”, National Tax Journal, Vol. 46, No. 2, pp. 237-243. [link]
Prud’homme, R. (1995), “On the Dangers of Decentralization”, World Bank Economic Review, Vol. 10, No. 2, pp. 201-220.
Pu, X., Zeng, M., & Zhang, W. (2024). Does fiscal decentralization really matter for public service satisfaction?. Applied Economics, 56(49), 6020-6038.doi:10.1080/00036846.2023.226785 
Sáez-Lozano, J. L. (2024). The Effect of Municipal Fiscal Decentralization on Subjective Well Being: The Case of Chile. SAGE Open, 14(2).DOI 10.1177/21582440241242649
Scott.a and Stroper, s (2003). Regions, globalization, development, regional studies, Taylor and Francis journals vole 37(6-7). Just a moment... (tandfonline.com)
Shah,A( 2008). “Fiscal federalism and macroeconomic governance : for better or for worse?,” CEMA Working Papers 584, China Economics and Management Academy, Central University of Finance and Economics. [link]
Siburian, M. E. (2024). Fiscal decentralization and corruption: a case of Indonesia. Applied Economics Letters, 31(1), 87-90. https://doi.org/10.1080/13504851.2022.2128164