مؤسسه گروه پژوهشی سیاستگذاری و تحلیل راهبردی آیندگانفصلنامه علمی دانش حکمرانی3060-59383620250620Investigating transition failures and policy solutions of
socio-technical transition toward electric cars in Iranواکاوی شکست های گذار و راهکارهای سیاستی گذار اجتماعی– فنی به خودروهای برقی در ایران43121687710.22034/jokog.2025.493893.1032FAمحمدنثاریدکتری مدیریت فناوری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران0009-0000-6843-9544مصطفیصفدری رنجبراستادیار دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران0000-0002-4913-9797کیارشفرتاشعضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران0000-0003-0883-7588Journal Article20241214The adoption of electric vehicles (EVs) has emerged as a critical strategy for achieving a socio-technical transition toward sustainable transportation. In light of this, many countries are actively working to identify challenges associated with this transition and to develop and implement effective policies to address them. This research presents a theoretical framework that outlines the factors influencing the socio-technical transition within the electric vehicle sector, drawing from existing literature and employing a multi-level perspective approach (MLP). Through this framework and insights from expert focus groups and thematic analysis, the researchers identified several challenges facing the socio-technical transition of electric vehicles in Iran. These challenges were categorized into three main areas: supply/production challenges, demand/application challenges, and overarching challenges. Further analysis using the multi-level perspective approach allowed for these challenges to be organized into landscape, socio-technical regime, and niche levels. Tailored policy solutions were proposed for each category of challenge. At the landscape level, economic and environmental/security challenges were highlighted, leading to recommendations such as aligning fossil fuel prices and expanding renewable energy power plants. At the socio-technical regime level, issues related to infrastructure, business environment, culture, economy, legal matters, and regulation were identified. Suggested policy tools included enhancing maintenance infrastructure, increasing the number of charging stations, improving the supply chain for EV components, offering tax incentives to manufacturers, raising public awareness about the benefits of electric vehicles, reducing EV prices, and enacting relevant legislation. Lastly, technological challenges were recognized at the niche level, with proposed solutions including incentive programs to foster technology development and developing green technology batteries.استفاده از خودروهای برقی به یکی از راهکارهای جدی جهت گذار اجتماعی – فنی به سمت حمل و نقل پایدار بدل شده است. لذا بسیاری از کشورها ضمن شناسایی شکست های پیش روی اینگونه گذارها، به دنبال تدوین و اجرای سیاست های مناسب در راستای عبور از این شکست ها می باشند. در این پژوهش با استفاده از رویکرد چشم انداز چند سطحی، چارچوب نظری عوامل موثر در گذار اجتماعی- فنی در بخش خودروهای برقی توسعه داده شده است و سپس بر اساس این چارچوب نظری و با استفاده از نظر خبرگان حاضر در گروه کانونی و روش تحلیل مضمون، شکست های گذار اجتماعی- فنی به خودروهای برقی در ایران در سه بخش شکست های سمت عرضه/تولید، سمت تقاضا/کاربرد و شکست های فراگیر شناسایی شده است. در ادامه این شکست ها با استفاده از رویکرد چشم انداز چند سطحی به سطوح فرانما، رژیم اجتماعی- فنی و کنام تقسیم شده و برای هر شکست راهکارهای سیاستی متناسب ارائه گردید. بدین ترتیب در سطح فرانما شکست اقتصادی و زیست محیطی/امنیتی شناسایی گردید که جهت رفع آنها برنامه ها و راهکارهای سیاستی چون واقعی نمودن قیمت سوخت های فسیلی و توسعه نیروگاه های انرژی تجدیدپذیر پیشنهاد گردید. در سطح رژیم اجتماعی- فنی نیز شکست های زیرساختی، محیط کسب و کار، فرهنگی، اقتصادی و قانونی و تنظیم گری شناسایی گردیدند که برای رفع آنها راهکارهای سیاستی توسعه زیرساخت های تعمیر و نگهداری، توسعه ایستگاه های شارژ، توسعه زنجیره تامین قطعات مرتبط با خودروهای برقی، اعطای تخفیفات مالیاتی و تسهیلات به تولید کنندگان، آگاه سازی عموم از مزایای خودروهای برقی، کاهش قیمت خودروهای برقی، و قانون گذاری و تنظیم گری ارائه گردید. در سطح کنام نیز شکست های فناورانه شناسایی شد که برای آنها نیز برنامه های تشویقی توسعه فناوری های مورد نیاز از جمله برنامه های توسعه باتری های با فناوری سبز ارائه گردید.https://www.jokog.ir/article_216877_060a8e9af371a2821408c22440398b8d.pdfمؤسسه گروه پژوهشی سیاستگذاری و تحلیل راهبردی آیندگانفصلنامه علمی دانش حکمرانی3060-59383620250620A framework for designing public procurement for innovation policies: A Mixed approach in the ICT sectorچارچوب طراحی خط مشیهای تدارکات عمومی حامی نوآوری: رویکردی آمیخته در بخش فاوا326322114210.22034/jokog.2025.505151.1054FAمحمد امیناحمدلوگروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران0009-0000-4734-6867سعیدزرندیگروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران0000-0002-6194-8765مهدیالیاسیگروه مدیریت فناوری و کارآفرینی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران0000-0002-9883-3187هادیخان محمدیگروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران0000-0002-2290-6431Journal Article20250207This research aims to design a policy framework for public procurement for innovation, based on an analysis of 23 priority projects for innovative public procurement in the IRAN's Information and Communication Technology (ICT) sector. The research adopts a mixed-methods approach (qualitative-quantitative). In the qualitative phase, 17 experts were selected through purposive sampling, and data were collected via in-depth, semi-structured interviews, followed by thematic analysis. For the quantitative phase, the statistical population included managers from public procurement organizations, knowledge-based suppliers, and innovation/industrial policymaking entities. Based on the sample size formula in factor analysis equations, 165 people were selected. Data collection involved a questionnaire derived from qualitative findings.<br /><br />The qualitative analysis yielded 216 initial codes, 39 basic themes, 9 organizing themes, and 4 global themes:<br /><br />1. Selecting the right public procurement for innovation policy in the field of ICT,<br /><br />2. Aligning Public Procurement Procedures with selected policy for public procurement for innovation,<br /><br />3. Coordination of the National Innovation System with public procurement for Innovation Policy, and<br /><br />4. Supportive institutional framework for public procurement for Innovation policy. <br /><br />In the quantitative phase, normative and factor analyses confirmed the model’s robustness.<br /><br />This research contributes to demand-driven innovation literature by offering a framework for policymakers and public procurement practitioners seeking to leverage public purchasing as a strategic tool for fostering innovation.این پژوهش با هدف طراحی چارچوب خطمشیگذاری تدارکات عمومی حامی نوآوری بر اساس مطالعه 23 پروژه راهبردی فناورانه بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) کشور انجام شده است. روش شناسی مورد استفاده در این تحقیق از نوع آمیخته (کیفی-کمی) است. در بخش کیفی، با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند، ۱۷ نفر از خبرگان انتخاب و دادهها از طریق مصاحبههای عمیق و نیمه ساختار یافته جمعآوری و با روش تحلیل مضمون بررسی شدند. در بخش کمی، جامعه آماری شامل مدیران مرتبط با حوزه تدارکات سازمانهای عمومی، شرکتهای دانش بنیان تامینکننده و نهادهای سیاستگذار نوآوری و صنعتی در بخش فاوا بودند که بر اساس فرمول حجم نمونه در معادلات تحلیل عاملی، ۱۶۵ نفر انتخاب شدند. ابزار جمعآوری دادهها در این بخش، پرسشنامهای مبتنی بر یافتههای کیفی بود. نتایج تحلیل کیفی منجر به استخراج 216 کد اولیه، 39 مضمون پایه و 9 مضمون سازماندهنده و 4 مضمون فراگیر شامل «انتخاب خطمشی مناسب تدارک عمومی حامی نوآوری در حوزه فاوا» و «انطباق رویههای اداری تدارکات عمومی با خطمشی تدارک عمومی حامی نوآوری»، «هماهنگی نظام ملی نوآوری کشور با خط مشی تدارک عمومی حامی نوآوری» و «بستر نهادی پشتیبان خط مشی تدارک عمومی حامی نوآوری» گردید. در بخش کمی، فرآیند هنجاریابی و تحلیل عاملی نشان داد که مدل تحقیق از کیفیت مطلوبی برخوردار است.<br /><br />این مطالعه در گسترش ادبیات نوآوری تقاضامحور و ارائه چارچوبی برای خطمشیگذاران و مجریان تدارکات عمومی که به دنبال استفاده از خریدهای عمومی بهعنوان ابزاری استراتژیک برای تقویت نوآوری هستند، مشارکت مینماید.https://www.jokog.ir/article_221142_6c9470413aea177fc363aebaa65774b0.pdfمؤسسه گروه پژوهشی سیاستگذاری و تحلیل راهبردی آیندگانفصلنامه علمی دانش حکمرانی3060-59383620250620Exploring the dimensions and indicators of public policy successتبیین ابعاد و شاخصهای موفقیت خط مشی عمومی648622531210.22034/jokog.2025.500645.1049FAرشیدقانعیاستادیار گروه مهندسی صنایع و بهره وری، مرکز مطالعات مدیریت و توسعه فناوری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران0009-0007-7039-5238مژدهناطقیگروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایرانJournal Article20250118One integral stage within the policy cycle is the policy evaluation phase. While the term "policy success" is infrequently utilized in the theoretical literature, this stage inherently carries robust implicit assumptions regarding the determinants of successful policy. Several studies have been conducted to elucidate the concept of policy success. Given the various dimensions and indicators that have been used to measure policy success and the commonalities and differences that exist between them, and also considering the need for a comprehensive framework for evaluating policy success, this study introduces a detailed model using the meta-synthesis method. Based on this model, the dimensions and indicators of public policy success can be broadly classified into five dimensions (categories) and 24 indicators (themes). According to the study results, if the five main dimensions are realized - (1) the presence of external and contextual factors affecting policy success, (2) success in the policy process (design and formulation), (3) success in policy implementation and performance, (4) success of various stakeholders (political actors, policy implementers, target society, and policy users) and their support throughout policy stages, and (5) success in the policy's effectiveness over time - long-term public policy success can be anticipated.یکی از مراحل اصلی چرخة خط مشیگذاری، مرحلة ارزیابی خط مشی است. اگرچه در ادبیات نظری این حوزه به ندرت از عبارت «موفقیت خط مشی» استفاده میگردد؛ اما این مرحله حاوی مفروضات قوی و ضمنی در مورد این است که چه چیزی خطمشی موفق را تشکیل میدهد. تا کنون مطالعات متعددی به منظور تبیین مفهوم موفقیت خطمشی انجام شده که در این مطالعات، ابعاد و شاخصهای متنوعی برای سنجش موفقیت خط مشی بکار رفته است. با توجه به تنوع این ابعاد و اشتراکات و افتراقهایی که بین آنها وجود دارد، همچنین با توجه به ضرورت وجود چارچوبی جامع برای ارزیابی موفقیت خط مشی، در این پژوهش با استفاده از روش فراترکیب، مدل جامعی جهت ارزیابی موفقیت خطمشی ارائه شده است. مبتنی بر مدل ارائه شده در این پژوهش به طور کلی میتوان ابعاد و شاخصهای موفقیت خط مشی عمومی را در ذیل 5 بُعد (مقوله) و 24 شاخص (مضمون) دستهبندی نمود. مبتنی بر نتایج این پژوهش، در صورت تحقق پنج بُعد اصلی که عبارتند از: وجود عوامل بیرونی و زمینهای مؤثر در موفقیت خطمشی، موفقیت در فرایند خطمشی (طراحی و تدوین خطمشی)، موفقیت در اجرا و عملکرد خطمشی، موفقیت ذینفعان مختلف (بازیگران سیاسی، مجریان خطمشی و جامعه هدف و کاربران خطمشی) و حمایت ایشان از مراحل مختلف خطمشی و موفقیت در اثربخشی خطمشی در طول زمان؛ میتوان انتظار موفقیت خطمشی عمومی را در بلندمدت داشت.https://www.jokog.ir/article_225312_bbeeef7035602e9327715a81682dc529.pdfمؤسسه گروه پژوهشی سیاستگذاری و تحلیل راهبردی آیندگانفصلنامه علمی دانش حکمرانی3060-59383620250620Technology Governance Structure in Iran: Analysis of Institutional Challenges and Policy Requirements for Efficiency Improvement Based on Content Analysis of Legal Documentsساختار حکمرانی فناوری در ایران: تحلیل چالشهای نهادی و الزامات سیاستی برای بهبود کارآمدی بر اساس تحلیل محتوای اسناد قانونی8811222114110.22034/jokog.2025.509483.1066FAپریساعلیزادهمهدینصیریگروه جامعهشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه0000-0003-1145-414XJournal Article20250228This study aims to examine the structure of technology governance in Iran and provide suggestions for improving performance. The research method is a desk research of existing documents and reports and an analysis of their content in relation to the main actors related to the technology governance in Iran, namely the Supreme Council for the Cultural Revolution, the Ministry of Science, Research and Technology, the Vice-President for Science, Technology and Knowledge-Based Economy, the Supreme Council for Science, Research and Technology, and the Knowledge-Based Steering Council. <br /><br />In addition, the current status of the approved laws and regulations shows legal overlaps and similarities between the roles and duties of the aforementioned actors, and sometimes the lack of competence and inappropriate performance of some institutions and the imbalance between authority and accountability are also evident. Legal documents show that various policy-making and decision-making authorities make decisions related to technology governance in Iran, whose duties and responsibilities overlap, and sometimes conflict. <br /><br />In order to eliminate or minimize interference and improve performance, policy, legislative, and regulatory proposals have been presented to eliminate existing interferences in relation to the main technology governance actors.این مطالعه با هدف بررسی ساختار حکمرانی فناوری در ایران و ارائه پیشنهادها برای بهبود عملکرد انجام شده است. روش تحقیق، مطالعه کتابخانهای اسناد و گزارشهای موجود و تحلیل محتوای آنها در ارتباط با نهادهای اصلی در لایه حکمرانی فناوری در ایران یعنی شورای عالی انقلاب فرهنگی، وزارت عتف، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، شورای عالی عتف، و شورای راهبری دانشبنیان است. ضمن اینکه وضعیت موجود قوانین و مقررات تصویب شده نشان از تداخلها و مشابهتهای قانونی بین نقشها و وظایف نهادهای مزبور دارد، بعضاً فقدان صلاحیت و عملکرد نامناسب بعضی نهادها و عدم تناسب بین اختیارات و پاسخگویی نیز مشهود است. اسناد قانونی نشان میدهند که مراجع سیاستگذاری و تصمیمگیری درونقوهای و فراقوهای مختلف در ارتباط با حکمرانی فناوری در ایران تصمیمگیری میکنند که وظایف و تکالیف آنها با هم، همپوشانی و گاهی تعارض دارد. جهت رفع یا به حداقل رساندن تداخلات و بهبود عملکرد پیشنهادهای سیاستی، تقنینی و نظارتی برای رفع تداخلات موجود در ارتباط با بازیگران اصلی در لایه حکمرانی فناوری ارائه شده است.https://www.jokog.ir/article_221141_9144e3e7d429558c4f389f1e0be21fc9.pdfمؤسسه گروه پژوهشی سیاستگذاری و تحلیل راهبردی آیندگانفصلنامه علمی دانش حکمرانی3060-59383620250620Analysis of The Effect of Government Integrity on The Electricity Losses in Iran (QARDL approach)تحلیل اثر یکپارچگی دولت بر اتلاف انتقال و توزیع برق در ایران (رویکرد QARDL)11413922531110.22034/jokog.2025.490234.1024FAمائدهآذربایجانیدانشجوی دکتری رشته اقتصاد، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.مجیدصامتیاستاد گروه اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.مصطفیرجبیاستادیار گروه اقتصاد، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.Journal Article20241123The energy sector, especially electricity, is considered as a strategic and effective sector for economic growth and prosperity, and the need to provide and guarantee it has led to the presence of the government in this sector. In this regard, the existence of natural monopoly in the electricity industry can lead to corruption due to reasons such as the incompetence and mismanagement of government managers, in addition to imposing high costs on consumers.The aim of the current research was to analyze the effect of government integrity on the electricity losses in Iran during the period of 2000-2022. For this purpose, self-explanatory method with Quantile Autoregressive-Distributed Lag (QARDL) was used. The results indicate that the government integrity in the three quantiles of low (0.25), middle (0.5) and high (0.75) had a negative effect on electricity losses, but this effect increased at high levels of electricity losses. Government investment and access to electricity in three quantiles have a negative effect on electricity losses, but at high levels of electrical energy losses, the negative effect of these variables is reduced. GDP has almost the same negative effect on electricity losses in the low and middle quantile, but it has no significant effect in the high quantile. The error correction coefficient also shows that 53, 50, and 63 percent of short-term imbalances are adjusted in the low, middle, and high quantiles in each period, respectively, and the results converge toward their long-term trends. The results of the Wald test also indicate that the coefficients were symmetrical in the short term in different quantiles and asymmetrical in the long term.بخش انرژی به ویژه برق به عنوان یک بخش استراتژیک و موثر بر رشد و رفاه اقتصادی به شمار میآید که لزوم تأمین و تضمین آن منجر به حضور دولت در این بخش شده است. در این راستا وجود انحصار طبیعی در صنعت برق میتواند به دلایلی همچون عدمشایستگی و سوءمدیریت مدیران دولتی علاوه بر تحمیل هزینههای زیاد به مصرفکنندگان، زمینهساز بروز فساد باشد. هدف پژوهش حاضر تحلیل اثر یکپارچگی دولت (از طریق کاهش فساد) بر اتلاف انتقال و توزیع برق در ایران طی دوره زمانی 1401-1379 بود. بدین منظور از روش خودتوضیحی با وقفههای توزیعی کوانتایل (QARDL) استفاده شد. نتایج حاکی از آن است که یکپارچگی دولت در سه کوانتایل پایین (25/0)، میانی (5/0) و بالایی (75/0) اثر منفی بر اتلاف انتقال و توزیع برق داشته است، اما در سطوح بالای اتلاف برق این اثر افزایش داشته است. نسبت سرمایهگذاری بخش خصوصی به دولتی و دسترسی به برق در هر سه کوانتایل اثر منفی بر اتلاف برق داشتهاند، اما در سطوح بالای اتلاف برق اثر منفی این متغیرها کاهش یافته است. تولید ناخالص داخلی در کوانتایل پایین و میانی اثر منفی تقریباً یکسانی بر اتلاف برق داشته، اما در کوانتایل بالا اثرمعناداری نداشته است. ضریب تصحیح خطا نیز نشان میدهد که در کوانتایل پایین، میانی و بالا در هر دوره به ترتیب 53، 50 و 63 درصد از عدم تعادلهای کوتاهمدت تعدیل شده و نتایج به سمت روند بلندمدت خود همگرا میشوند. از طرفی نتایج آزمون والد بیانگر آن است که ضرایب در کوتاهمدت در کوانتایلهای مختلف متقارن و در بلندمدت نامتقارن بودهاند.https://www.jokog.ir/article_225311_ab94f36c781a098cc556083e9189a8bc.pdfمؤسسه گروه پژوهشی سیاستگذاری و تحلیل راهبردی آیندگانفصلنامه علمی دانش حکمرانی3060-59383620250620The impact of emerging technologies on the formation of the digital order and Iran's positionتاثیر فناوریهای نوظهور بر شکلگیری نظم دیجیتال و جایگاه ایران14016322114310.22034/jokog.2025.491626.1026FAسعیدهمرادی فردانش آموخته مقطع دکتری روابط بینالملل دانشگاه اصفهان؛ اصفهان، ایران0009-0002-6194-6687علیرضانصراصفهانیدکتری آینده پژوهی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور0000-0003-1327-8514Journal Article20241202The world is on the threshold of a new digital order in which the United States (US) is no longer the only important state actor. China has also succeeded in entering this new order as an influential player through competition in the procurement and development of new technologies. With this new order, however, new non-state actors such as GAMAM/GAFAM from the US and B.H.A.T.X from China have also entered the international system. The aim of this study is to map the emerging digital order and describe Iran’s position with regard to technological progress and the emergence of new players. The study uses a descriptive-analytical method to identify new actors and the technology policies of the US and China in shaping the new geopolitical order. The technology policies of the US and China and the chosen worldview of the major technology companies have led to the emergence of a new order in the digital dimension parallel to the physical world. Thus, with the increasing power of GAMAM and B.H.A.T.X, a new type of governance is emerging in the digital dimension with the control of data, infrastructure and new technologies. As a result of these changes, the concept of governance and order is no longer only reflected in the physical dimension. This issue may in turn affect the position of countries, including Iran, and make it an active or passive player in the international system. The research findings suggest that GAMAM and B.H.A.T.X can influence the position and power of the US and China in the future by changing their worldview from nationalism as an instrument of governments to globalization and techno-utopianism and the increasing advancement of technologies, especially artificial intelligence, and introduce themselves as new geopolitical actors.جهان در آستانه ورود به نظم نوین دیجیتالی است که آمریکا دیگر تنها بازیگر اصلی و دولتی آن محسوب نمیشود. چین نیز توانست به عنوان یک بازیگر اثرگذار بواسطه رقابت در کسب و توسعه فناوریهای نوظهور وارد این نظم جدید شود. با این حال بازیگران جدید غیر دولتی نظیر گامام/گافام آمریکا و «بی.اچ.اِی.تی.ایکس» چین هم نیز همراه با این نظم جدید وارد نظام بینالملل شدهاند. این مطالعه با هدفِ ترسیم نظم دیجیتال در حال شکلگیری و توصیف جایگاه ایران با توجه به پیشرفت فناورها و ظهور بازیگران جدید صورت گرفته است. در این مطالعه برای شناسایی بازیگران جدید و سیاست فناوری آمریکا و چین در جهتدهی به نظم ژئوپلیتیکی جدید از روش توصیفی-تحلیلی استفاده شده است. سیاستهای فناوری آمریکا و چین و نوع جهانبینی انتخابی شرکتهای فناوری بزرگ منجر به شکلگیری نظم نوینی در بُعد دیجیتال به موازات جهان فیزیکی شده است. به گونهای که با افزایش قدرت گامام و «بی.اچ.اِی.تی.ایکس»، نوع جدیدی از حاکمیت در بُعد دیجیتال با کنترل دادهها، زیرساختها و فناوریهای نوین در حال شکلگیری است که در نتیجه این تغییرات، مفهوم حاکمیت و نظم دیگر تنها در بعد فیزیکی نمود نمییابد. این موضوع میتواند به نوبه خود بر روی جایگاه کشورها از جمله ایران اثرگذارد و آن را تبدیل به بازیگر فعال یا منفعل در نظام بینالملل کند. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که گامام و «بی.اچ.اِی.تی.ایکس» با پیشرفت فزاینده فناوریها بویژه هوش مصنوعی و تغییر جهانبینی خود از ملیگرایی به عنوان ابزار دولتها به سمت جهانگرایی و آرمانشهر فناوری میتوانند بر روی جایگاه و قدرت آمریکا و چین در آینده اثرگذارند و خود را به عنوان بازیگران ژئوپلیتیکی جدید معرفی کنند.https://www.jokog.ir/article_221143_511a1cfc3e27bc0e13751d83dad7d692.pdf