مؤسسه گروه پژوهشی سیاست‌گذاری و تحلیل راهبردی آیندگان فصلنامه علمی دانش حکمرانی 3060-5938 2 3 2024 07 22 Examining the dimensions of energy governance, focusing on the oil and gas industry; A case study of Saudi Arabia بررسی ابعاد حکمرانی انرژی با محوریت صنعت نفت و گاز؛ مطالعه موردی کشور عربستان سعودی 126 150 201790 10.22034/jokog.2024.201790 FA محمدباقر همایون دانشکده مهندسی نفت، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران محمدرضا اکبری دانشکده مهندسی نفت، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران. حمید حیدری دانشکده مهندسی نفت، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران. امیرحسین سوهانکار دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 2024 08 02 Among the countries benefiting from natural resources, it can be clearly seen that the level of efficiency of companies, industries and social welfare in each one has noticeable differences compared to others; one of the main causes of this difference is the governance system in these countries. Governance has different dimensions; but energy governance can be considered one of the most sensitive and of course the most effective factors on the economic status of countries.<br /><br />In the current research, an attempt has been made that comprehensive information on the details of the energy governance of Saudi Arabia, including the history, pillars of governance, the management of the Saudi Arabian National Oil Company (Aramco), the active aspects of corporate governance in Aramco, Development of the value chain of downstream products, the financial relationship of the government with the main companies and other key management and financial data be obtained and discussed using the environmental survey method in addition to inductive analysis.<br /><br />After that, in this research, the key points of each sector have been calculated and compared with the current frameworks of Iran's oil and gas industry sectors, and finally, with the lessons learned such as the necessity to create transparency in the financial relationship, create transparency in management and corporate governance, moving towards the development of the value chain and vertical integration and the granting of subsidies from the government's share instead of the company's resources comes to an end, which can be used to improve the productivity and improve the governance of the National Iranian Oil Company. در میان کشورهای بهره‌مند از منابع طبیعی به وضوح می‌توان مشاهده کرد سطح کارآمدی شرکت‌ها، صنایع و رفاه اجتماعی در هر یک نسبت به سایرین تفاوت‌های محسوسی دارد؛ یکی از علل ریشه‌ای این تفاوت، نظام حکمرانی موجود در این کشورهاست. حکمرانی ابعاد مختلفی دارد؛ اما حکمرانی انرژی را می‌توان یکی از حساس‌ترین و البته اثرگذارترین عوامل بر وضعیت اقتصادی کشورها دانست. <br /><br />در پژوهش حاضر تلاش شده است از روش پویش محیطی به انضمام تحلیل استقرایی، اطلاعات جامعی از جزئیات حکمرانی انرژی کشور عربستان سعودی شامل تاریخچه، ارکان حکمرانی، بررسی مدیریت شرکت ملی نفت عربستان سعودی (آرامکو)، جنبه‌های فعال حاکمیت شرکتی در آرامکو، توسعه زنجیره ارزش محصولات در پایین‌دست، رابطه مالی دولت با شرکت‌های اصلی و سایر داده‌های کلیدی مدیریتی و مالی استحصال و مورد بحث قرار گیرد.<br /><br />پس از آن نکات کلیدی هر بخش احصا گردیده و با چارچوب‌های حال حاضر بخش‌های صنعت نفت و گاز ایران مقایسه گردیده است و در نهایت با درس‌آموخته‌هایی چون لزوم ایجاد شفافیت در رابطه مالی، ایجاد شفافیت در مدیریت و حاکمیت شرکتی، حرکت به سمت توسعه زنجیره ارزش و ادغام عمودی و اعطای یارانه از سهم دولت به جای منابع شرکت به پایان می‌رسد که این موارد را می‌توان برای بهبود بهره‌وری و ارتقای حکمرانی شرکت ملی نفت ایران نیز به کار گرفت. https://www.jokog.ir/article_201790_e9c4f6ddb102d593646b3473ab7865b6.pdf